Author: Katy

Кнігадрукаванне ў Беларусі

Бібліятэка Сенненскай школы-інтэрната

З гісторыі зараджэння кнігадрукавання ў Беларусі

Уздым рэфармацыйнага руху ў Вялікім Княстве Літоўскім (ВКЛ) у 50-60-я гады XVI ст. адбіўся на станаўленні новых формаў духоўнай культуры, зацвярджэнні новага светапогляду. Рэфармацыйнае кнігадрукаванне на Беларусі ўзнікла практычна адначасова з фармаваннем рэфармацыйнай царквы. Першыя рэфармацыйныя друкарні ў Беларусі былі створаны пры падтрымцы пэўнай часткі беларускай і літоўскай магнатэрыі, некаторых слаёў шляхты, якія далучыліся да Рэфармацыі. У адрозненні ад княскага праваслаўнага роду Слуцкіх (Алелькавічаў), якія доўгі час падтрымлівалі грэка-праваслаўную рукапісную традыцыю й беларуска-літоўскае летапісанне, літаратурнае мецэнацтва магнатаў-пратэстантаў было цесна звязана з арганізацыяй еўрапейскага кнігадрукавання (маецца на ўвазе новая жанравая структура выданняў, увага да рэнэсансавай заходнееўрапейскай літаратуры і пісьменнасці, нетрадыцыйнае аблічча друкаванай кнігі ды інш.). Асобая заслуга ў гэтым належыць роду Радзівілаў, перш за ўсё - віленскаму ваяводзе і канцлеру, найбуйнейшаму магнату ВКЛ Мікалаю Радзівілу Чорнаму. Падарожжы за мяжу, знаёмства з мясцовай і еўрапейскай культурай дапамаглі яму ацаніць ролю кнігадрукавання ў царкоўна-рэлігійным, палітычным і культурным жыцьці. Для прапаганды рэфармацыйных ідэяў у 1553 г. пры падтрымцы Радзівіла Чорнага была заснаваная першая на тэрыторыі Беларусі друкарня, якая была таксама першай рэфармацыйнай друкарняй у землях ВКЛ. У Берасці працавалі запрошаныя Радзівілам з Польшчы друкары Бярнар Ваявудка (1553-1554), Станіслаў Мурмеліюс (1558-1561?) і таленавіты паэт, перакладчык і кампазітар Цыпрыян Базылік (1562-1570). Друкарня размяшчалася на рынкавай плошчы, а на яўрэйскай вуліцы жыў "Якуб-друкар", які ажыццяўляў рамесніцкія функцыі. Адно з першых берасцейскіх выданняў - Малы катэхізіс - прызначаўся "для народу простага", што адпавядала пратэстанцкай традыцыі. Тут друкаваліся не толькі рэлігійныя, але і свецкія кнігі. У Бярэсці былі выдадзены першыя ў Беларусі юрыдычна-прававыя творы - "Артыкулы магдэбургскага права" і "Судовы працэс" Б. Гроіцкага, першы друкаваны публіцыстычны твор "Два лісты" - пасланне папскаму нунцыю ў Польшчы ад імя Радзівіла Чорнага.
Пад апекай Радзівіла Чорнага дзейнічала таксама рэфармацыйная друкарня ў Нясвіжы (пач. 60-х гадоў - 1570 г., друкар Даніэль Ланчыцкі), у арганізацыі якой бралі ўдзел вядомыя дзеячы Рэфармацыі Сымон Будны, Мацей Кавячынскі, Лаўрэн Крышкоўскі. Друкарня дзейнічала да пачатку 90-х гадоў XVI ст. Вядома каля 20 яе выданьняў на польскай і лацінскай мовах.
Мінула шмат стагоддзяў, пакуль у Беларусі з'явілася першая друкаваная кнiгa. Пачынальнікам кнігадрукавання сярод усходніх славян стаў Францыск Скарына.
Стаўшы выдатным вучоным, Скарына вырашыў узяцца за друкаванне кнiг на старабеларускай мове. На Радзіме ўмоў для друкавання не было, i ён паехаў у чэшскі горад Прагу. Тут у 1517 годзе выйшла ў свет першая друкаваная кнiгa, выдадзеная Скарынам. Пазней ён перавёз сваю друкарню на Радзіму, дзе прадоўжыў любімую справу.
Пры афармленні кнiг Скарына шырока выкарыстоўваў ілюстрацыі. Асобныя літары алфавіта, з якіх пачынаўся тэкст, ён упрыгожваў пэўнымі малюнкамі, каб лягчэй запаміналася. Каля «К» — казлянятка, каля «3» — звер, каля «Л» — лён, а да літары «Я» намаляваў свой партрэт.Скарыне часта даводзілася пераязджаць з краіны ў краіну, з горада ў горад. Але ён ніколі не забываўся пра сваю Радзіму.
Прыкладам уласнага жыцця Францыск Скарына паказаў, як трэба любіць свой народ i шанаваць матчыну мову. У цэнтры сучаснага горада Полацка ўзвышаецца помнік знакамітаму земляку.
Францыск Скарына - беларускі і ўсходнеславянскі асветнік, вучоны, пісьменнік, перакладчык, мастак і графік эпохі Адраджэння. Нарадзіўся ў Полацку ў сям'і купца пры канцы 80-х гадоў ХV стагоддзя. Першапачатковую адукацыю атрымаў у сваім родным горадзе, затым, вучыўся ў Вільні. У 1504-1506 гадах вучыўся на філасофскім факультэце Кракаўскага ўніверсітэта.
У 1512 годзе ў Падуанскім універсітэце (Паўночная Італія) ён першы сярод усходніх славянаў атрымаў вучоную ступень доктара медыцыны. Як сведчаць даследнікі, Ф.Скарына не мог атрымаць годнасць доктара ва ўрачыстай абстаноўцы, бо ў яго не ставала грошай на раскошнае адзенне. Усёй раскошы ён здолеў супрацьпаставіць бліскучы інтэлект, і доктарская ступень была прысуджаная яму адзінагалосна. Яго незвычайным розумам і талентам захапляліся сучаснікі.
Як чалавек шматграннага таленту, Ф.Скарына неўзабаве распачаў дзеля асветы свайго народа выдавецкую дзейнасць. 6 жніўня 1517 года ў чэшскай Празе пабачыла свет першая беларуская друкаваная кніга. За тры гады ён выдаў там 23 кнігі Бібліі ў сваім перакладзе на беларускую мову. Вярнуўшыся на радзіму, Ф.Скарына заснаваў у Вільні першую ў Беларусі друкарню і выпусціў тут яшчэ дзве кнігі - у 1522 і 1525 гадах.
Памёр Ф.Скарына ў Празе.
Сымон Будны – гуманіст, асветнік, рэлігійны рэфарматар, філосаф, кнігавыдаўца. Паходзіў з сям’і дробнага шляхціца. Быў адным з самых адукаваных людзей свайго часу. Скончыў Кракаўскі універсітэт. У 1562 годзе з Нясвіжскай друкарні выйшла кніга Сымона буднага ”Катэхізіс”, якая з’явілася адным з першых друкаваных выданняў на землях сучаснай Беларусі. Напісаны і выдадзены “Катэхізіс” на старабеларускай мове. Потым Будны друкаваў творы ў Бярэсці, Лоску, Вільні. Там ён выказваў свае меркаванні па праблемах веры, аб “мірскім” прызначэнні чалавека, аб дзяржаунай уладзе. Меў перадавыя па тых часах погляды, якія распаўсюджваў разам са сваімі аднадумцамі і паплечнікамі Выступаў за ўсебаковае супрацоўніцтва славянскіх народаў.
Тытульны ліст «Катэxiзica», выдадзенага Сымонам Будным у Нясвіжы. 1562 год.

Да 500-годдзя беларускага кнігадрукавання

Выпуск № 1

Студзень 2017 года

Звярніце увагу:
Першыя рэфармацыйныя друкарні ў Беларусі
Ефрасіння Полацкая прадстаўніца хрысціянскага культурна-асветніцкага руху ў Полацкім княстве
Ілья Капіевіч кнігадрукар, ураджэнец Мсціслаўшчыны

У гэтым выпуску:

З гісторыі зараджэння кнігадрукавання ў Беларусі	1
Францыск Скарына	2
Сымон Будны	2
Васіль Цяпінскі	3
Сімяон Полацкі	4
Пётр Мсціславец	5
Міхал Клеафаст / Агінскі	6

Стр. #

Кнігадрукаванне ў Беларусі

Яны зрабілі значны ўклад у развіццё беларускага кнігадрукавання

ФРАНЦЫСК СКАРЫНА

СЫМОН БУДНЫ

Выпуск № 1

Стр. #

Яны зрабілі значны ўклад у развіццё беларускага кнігадрукавання

ВАСІЛЬ ЦЯПІНСКІ

Васіль Цяпінскі – беларускі гуманіст і радыкальна-рэфармацыйны дзеяч, кнігавыдавец, пісьменнік. Прадаўжальнік гуманістычных ікультурна-асветніцкіх і патрыятычных традыцый Ф.Скарыны і С.Буднага. З 1578 года займаў пасаду падстарасты аршанскага. У радавым маёнтку Цяпіна заснаваў друкарню.дзе каля 1580 года выдаў перакладзенае на беларускую мову Евангелле з уласнай прадмовай, у якой ён выкладаў свае погляды. Цяпінскі выкрываў разбэшчанасць каталіцкіх і праваслаўных святароў, выступаў за маральную чысціню чалавека. Ён горача абараняў родную мову, гісторыю, традыцыі, быў адданым прыхільнікам пашырэння адукацыі сярод простага люду, адкрыцця школ на беларускай мове, выхавання самаахвярнага служэння Айчыне. Па палітычных і рэлігійных поглядах Цяпінскі быў блізкі С.Буднаму, хаця і належаў да больш памяркоўнага крыла рэфармацый нага руху.

СІМЯОН ПОЛАЦКІ

Сімяон Полацкі – паходзіў з Полацка. Вучыўся ў брацкай школе Богаяўленскага манастыра, затым – у праваслаўнай Кіева-Магілянскай калегіі. Выкладаў у брацкай школе ў Полацку. У 1664 годзе пераехаў у Маскву. З 1667 года працаваў настаўнікам царскіх дзяцей, у тым ліку і будучага расійскага імператара Пятра I. У 1679 годзе Сімяон надрукаваў “Буквар языка славенскага”, а праз год – “Псалтыр рыфмаваную” Пасля сябе С.Полацкі пакінуў вялікую літаратурную спадчыну. У канцы 70-гадоў XVII стагоддзя ён арганізаваў і ўзначаліў Верхнюю друкарню ў Маскоўскім Крамлі. Сімяон быў таксама ініцыятарам стварэння і складання статута першай у Маскве вышэйшай адукацыйнай установы – Славяна-грэка-лацінскай Акадэміі. Сімяон Полацкі быў вялікім патрыётам беларусі, якую праслаўляў у сваіх творах. Ён унёс значны ўклад у развіццё беларускай і рускай культур.

Сматрыцкі Мялецій

Мялецій Сматрыцкі (свецкае імя Максім; 1575-1633), беларускі і ўкраінскі грамадска-палітычны і царкоўны дзеяч, мысліцель, пісьменнік-палеміст. Скончыў філасофскі факультэт Віленскай езуіцкай акадэміі. Удасканальваў веды ў Лейпцыгскім і Вітэнбергскім універсітэтах. З 1601 у маёнтках князя Б.Саламярэцкага на Магілеўшчыне і Меншчыне. У Віленскім праваслаўным брацтве зблізіўся з пісьменнікам-палемістам Л.Карповічам. Пісаў на старажытных беларускай і ўкраінскай, лацінскай, польскай мовах. Выступаў супраць Берасцейскай вуніі 1596. У 1608 супраць твораў І.Пацея выдаў «Антыграфіі...», у 1610 пад псеўданімам Тэафіла Артолага- кнігу «Трэнас» («Плач»), дзе ад імя праваслаўнай мацеры-царквы, якая сімвалізавала прыгнечаную радзіму, заклікаў беларускі і ўкраінскі народы да аб'яднання супраць каталіцкай экспансіі. У 1617 пад імем Мялецій пастрыгся ў манахі. Працаваў у школе віленскага Святадухаўскага брацтва, рэктарам Кіеўскай брацкай школы (1618-1620). Аўтар «Трактата пра паходжанне святога духу» і «Палінодыі...» (каля 1615), «Казані... на чэснае пахаванне... Лявонція Карповіча» (1620) і інш.

Стр. #

Кнігадрукаванне ў Беларусі

Яны зрабілі значны ўклад у развіццё беларускага кнігадрукавання

ЗІЗАНІЙ ЛАЎРЭНЦІЙ

Зізаній Лаўрэнцій (Тустаноўскі; ?-1634), беларускі педагог-гуманіст, царкоўны дзеяч, мовазнавец, перакладчык. Брат С.Зізанія. Паходзіў з дробнамаянтковай беларускай шляхты. Адукацыю атрымаў у Астрожскай школе на Валыні. Працаваў настаўнікам царкоўнаславянскай і грэчаскай моў у Львоўскай (да 1592), Берасцейскай (1592-1595), Віленскай (1595-1597) брацкіх школах; у 1597-1618 хатні настаўнік у крычаўскага старосты Б.Саламярэцкага, князёў А.Астрожскага і Я.Карэцкага. У 1596 выдаў у Вільні першы ў Беларусі і на Ўкраіне буквар «Наука ку читаню и розуменю писма словенского», які ўключаў «Лексіс...» - беларускі тлумачальны слоўнік (на 1061 слова), што аблягчаў разуменне стараславянскай мовы, набліжаў яе да жывой мовы народа. Яго «Грамматіка словенска совершенного искусства осми частиі слова...» (Вільня, 1596) напісана ў форме пытанняў і адказаў на царкоўнаславянскай і беларускай мовах. Граматыка і буквар мелі значны ўплыў на развіццё мовазнаўчай навукі ўсходніх славян, адкрывалі шлях да свецкай адукацыі. З 1619 ён - настаўнік у Кіева-Пячэрскай лаўры, перакладаў з грэчаскай мовы, рэдагаваў кнігі. У 1626 прывёз у Маскву напісаны па заданні патрыярха Філарэта «Катэхізіс» (выдадзены ў 1627, перавыдадзены ў Горадні 1783, 1787, 1788), дзе на беларускай мове выкладаў звесткі па прыродзе і даў блізкае да пратэстантызму тлумачэнне царкоўных догматаў. Яго погляды былі абвешчаны ерэтычнымі.

ЕФРАСІННЯ ПОЛАЦКАЯ

Ефрасіння Полацкая (свецкае імя Прадслава; 1110?-1173), прадстаўніца хрысціянскага культурна-асветніцкага руху ў Полацкім княстве; першая жанчына ва ўсходнеславянскім рэгіёне, прылічаная да святых. Дачка князя Георгія Ўсяславіча, унучка полацкага князя Ўсяслава Брачыславіча (Чарадзея).Ефрасіння рана пастрыглася ў манахіні насуперак волі бацькоў. Пасяліўшыся ў келлі Сафійскага сабора, яна перапісвала творы рэлігійна-маральнага зместу. Ёсць меркаванні, што яна пісала летапісы і арыгінальныя творы. Ефрасіння заснавала ў Полацку жаночы і мужчынскі манастыры і была ігуменняй манастыра Святога Спаса. Яна была фундатарам пабудовы царквы Багародзіцкай і царквы Святога Спаса (узведзена каля 1160, цяпер Спаса-Ефрасіннеўская), дзе размяшчаліся келлі Ефрасінні і яе сястры. Спаская царква была багата ўпрыгожана фрэскамі, якія маюць вялікую гістарычную і мастацкую каштоўнасць. Па заказе Ефрасінні полацкі майстар Лазар Богша ў 1161 зрабіў для царквы Святога Спаса напрастольны шасціканцовы крыж. Гэты выдатны ўзор прыкладнога мастацтва 12 ст. стаў найкаштоўнейшай нацыянальнай святыняй (у час Вялікай Айчыннай вайны крыж выкрадзены з Беларусі). Па просьбе Ефрасінні візантыйскі імператар Мануіл Камнін прыслаў для полацкай царквы адзін з трох абразоў Маці Божай, напісаны, паводле падання, евангелістам Лукой (захоўваецца ў Рускім музеі ў Санкт-Пецярбургу). У канцы жыцця Ефрасіння здзейсніла паломніцтва ў Іерусалім, дзе і памерла. У 1178 яе мошчы перанесены ў Кіева-Пячэрскую лаўру, на пачатку 20 ст. - у Полацак. Звесткі пра падзвіжніцу ў «Жыціі Ефрасінні Полацкай» (12-13 ст.). Ефрасіння на першае месца ставіла ідэю служэння Богу і вышэйшым духоўным каштоўнасцям. У 12-гадовым узросце яна зрабіла свой духоўна-маральны выбар, які вызначыў увесь далейшы яе кірунак дзейнасці і сэнс жыццёвага шляху. Яна адмовілася ад зямнога кахання, ад замужжа і заявіла пра сябе як нявесту Хрыстову. Абгрунтоўваючы свой выбар, Ефрасіння казала, што жыццё яе продкаў пазбаўлена духоўнага подыху вечнасці і слава іх гіне, як прах, як павуцінне. Яе дзейнасць - яскравы адбітак кардынальных духоўных зрухаў, што адбываліся ў культурна-грамадскім жыцці Беларусі на працягу 12 ст.Духоўны ўплыў выдатнай беларускай асветніцы далёка выйшаў за межы старажытнай эпохі. Яе імя, справы і вобраз падзвіжніцы крышталізаваліся ў часе і набылі найвышэйшую якасць неўміручага нацыянальнага сімвалу самааданага служэння сваёй радзіме.

Том 1, выпуск 1

Стр. #

ПЁТР МСЦІСЛАВЕЦ

Пётр Мсціславец (XVI ст) Выхадзец з мяшчанаў, карэнны жыхар горада Мсціслаўля. Так здарылася , што амаль усё жыццё яму даводзілася быць “другім”. Пётр Цімафеевіч Мсціславец трапіў у Маскву, калі там ішла падрыхтоўка да стварэння друкарні і паўсюль адшукваліся ўмельцы, здатныя да “ізображенія кніг художественным тісненіем”. Так ён стаў дапамагаць Івану Фёдараву і па сутнасці меў справу з першадрукаваннем. Таленавітая праца Пятра Мсціслаўца, яго шрыфты і арнаменты былі заўважаны і ацэнены нават царом. У кнігах І.Федарава і П.Мсціслаўца, дзейнасць цара ўхвалялася, але з цягам часу, калі Іван Грозны ўзяў курс на жорсткасць і падаўленне ўсякага іншавер’я, Федараў і Мсціславец пакінулі Маскву і паехалі ў Вялікае Княства Літоўскае. Гэта быў свайго роду пратэст. У Вільні наш суайчыннік абсталяваў друкарню ў доме купцоў Мамонічаў. З гэтага часу разыходзяцца шляхі І.Фёдарава і П.Мсціслаўца. Пачаўшы працаваць асобна, друкары паказалі, што, як майстры, яны вартыя адзін аднаго. У 1575 годзе П.Мсціславец выдаў Евангелле - першую працу,дзе яго прозвішча стаяла першым. Ён быў прыхільнікам асветы беларускага народа з дапамогай Слова. Але, у адрозненне сваіх суайчынікаў Буднага і Цяпінскага, аддаваў перавагу Слову стараславянскаму і ў гэтым была драма асобы ПятраМсціслаўуа.

КІРЫЛА ТУРАЎСКІ
Кірыла Тураўскі

Кірыла Тураўскі, вялікі гуманіст старажытнасці. Нарадзіўся каля 1130 г. у Тураве, там жа атрымаў і адукацыю. Тураў у той час быў магутным асяродкам культуры, у якім былі скрыпторыі(школы) пры манастырах, дзе вывучалі мовы, чыталі кнігі, знаёмілі вучняў з рыторыкай. Дасягнуўшы паўналецця К.Тураўскі стаў святаром. Пачаў пісаць малітвы, творы пра манахаў. Калі у 1148 г. сан Кіеўскага мітрапаліта атрымаў Кілім Смаляціч - ідэйна апанент Кірылы - Тураўскі замыкаецца ў манастырскай вежы - «стаўпе», робячы подзвіг стаўпніцтва. Гэты час даў яму мажлівасць для роздуму і пісання. Пасля таго, як Кілім склаў абавязкі мітрапаліта, Кірылу запрашаюць на епіскапскую кафедру. У гэты перыяд К.Тураўскі напісаў шэраг пропаведзяў на святы Велікоднага і Пяцідзесятнага цыклаў, казанні на хрысіянска-этычныя тэмы. Да гэтага часу належаць аповесці «Пра душу і цела», «Слова на Сабор 318 святых айцоў». На схіле веку Кірыла Тураўскі пакінуў епіскапскую кафедру і пайшоў у Барысаглебскі манастыр, дзе працягваў пісьменніцкую дзейнасць да апошніх дзен свайго жыцця. Памёр ён пасля 1184 г.

ІЛЬЯ КАПІЕВІЧ

Ілья Капіевіч (1651—1714) — кнігадрукар. Ураджэнец Мсціслаўшчыны. Адукацыю атрымаў у Слуцкай кальвінісцкай школе. З прычыны зямельных спрэчак з езуітамі мусіў пакінуць Радзіму. Месцам яго жыхарства стаў Амстэрдам, дзе Ілья заняўся кнігавыдавецтвам. Тут ён пазнаёміўся з маладым Пятром І. Па даручэнні цара падрыхтаваў і выдаў у 1699 г. у Амстэрдаме першы дапаможнік па матэматыцы на рускай мове. З пачатку XVIII ст. жыў у Маскве. Там Ілья Капіевіч выдаў першыя рускамоўныя падручнікі па граматыцы, рыторыцы і інш. Колькасць напісанага і надрукаванага Капіевічам уражвае — больш за 20 кніг. З іх дапамогай рускія людзі змаглі пазнаёміцца з багаццем еўрапейскай культуры і навукі.
Ён таксама склаў канкарданс да Бібліі, пераклаў Катэхізіс.

Да 500-годдзя беларускага кнігадрукавання

211117 в.Свабодная,1А
Сенненскій раён,
Віцебская вобласць,
Рэспубліка Беларусь

Тэлефон: 8 02135 41520,
Факс: 8 02135 41520
Эл. почта: internatsenno@tut.by

Гэтыя і іншыя кнігі пра славутых беларусаў чытайце ў нашай школьнай бібліятэцы!

«Свет- в нем нуждаются все, он содержится в книгах» В.Гюго

Бібліятэка Сенненскай школы-інтэрната

Міхал Казімір АГІНСКІ

Міхал Казімір АГІНСКІ
(1730 — 31 мая 1800, Варшава) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, кампазітар, паэт, мецэнат.
Паходзіў з роду князёў Агінскіх, прадстаўнікі якога адыгрывалі значную ролю ў дзяржаўным, грамадска-палітычным і культурным жыцці ВКЛ і Польшчы. Рана страціў бацьку і гадаваўся пад апякунствам спачатку дзеда — вялікага гетмана літоўскага М.-С. Вішнявецкага, потым пад наглядам ваяводы віцебскага Марцыяна Агінскага, пасля яго выхавацелем стаў канцлер літоўскі Фрэдэрык Міхал Чартарыйскі.
Пра маладыя гады Міхала Казіміра захавалася мала звестак, ён вывучаў музыку і жывапіс, меў здольнасці да мастацтва. Па парадзе М. Чартарыйскага Міхал Казімір пачаў ваенную кар'еру, а ў 18-гадовым узросце быў дэпутатам сейма. З 1753 ён падарожнічаў па Заходняй Еўропе. Наведаў Дрэздэн, Вену, Парыж, дзе практыкаваўся ў асноўным у музычным мастацтве. У 1761 Міхал Казімір вярнуўся на радзіму, ажаніўся з дачкой М. Чартарыйскага Аляксандрай, за якой атрымаў Слонімскую эканомію, дзе пазней стварыў славутую "сядзібу муз". У 1768 М.К. Агінскі стаў вялікім гетманам літоўскім, а праз тры гады далучыўся да Барскай канфедэрацыі. У ноч на 12.9.1771 2,5-тысячны атрад гетмана ў баі пры Сталовічах разбіты 1-тысячным атрадам А. Суворава. Пасля гэтага Агінскі эміграваў за мяжу, а ўсе яго маёнткі, што знаходзіліся ва ўсходняй Беларусі, ужо далучанай (1772) да Расіі, былі канфіскаваны. У 1775 ён атрымаў амністыю і вярнуўся ў Слонім, дзе пабудаваў некалькі прадпрыемстваў, друкарню. Па яго ініцыятыве і на яго сродкі пабудаваны Агінскі канал. Праз палескія балоты яго намаганнямі былі адноўлены колішнія гасцінцы, якія злучалі Пінск са Слонімам і Валынню. У хуткім часе Слонім ператварыўся ў "паўночныя Афіны".Як мецэнат М.К. Агінскі рабіў ахвяраванні для кляштара і касцёла ў Смілавічах, а таксама заснаваў дабрачынны фонд для студэнтаў Віленскага ўніверсітэта. У кан. 1795 М.К. Агінскі пераехаў у Варшаву, дзе і правёў апошнія гады свайго жыцця.